Bilim insanları, Doğu Afrika’daki yer kabuğunun beklenenden daha ince olduğunu saptadı. Kıtanın bölünme süreci hızlanıyor, yeni bir okyanus oluşumu yakın.
Columbia Üniversitesi yer bilimcisi Christian Rowan liderliğindeki araştırmacılar, Doğu Afrika’daki yer kabuğunun beklenenden daha ince olduğunu saptadı. Bu bulgu, bölgenin yarılma sürecinde tahmin edilenden ileri bir safhaya geçtiğini ve yeni bir okyanusun jeolojik olarak kısa bir süre içinde oluşacağını ortaya koydu. Kenya ve Etiyopya boyunca uzanan Turkana Yarığı’nda yapılan sismik ölçümler, bu hızlanmayı bilimsel olarak destekliyor.
Araştırmacılar, Turkana Yarığı üzerindeki sismik analizlerle yer kabuğu kalınlığını detaylıca inceledi. Normalde kenarlarda 35 kilometre olan kabuk kalınlığının, yarığın merkezinde sadece 13 kilometreye kadar düştüğü tespit edildi. Kabuğun 15 kilometrenin altına inmesi, jeolojide “boyun verme” (necking) olarak adlandırılan kritik bir aşamaya girildiğini kanıtlıyor.
İncelen ve zayıflayan kabuk yapısı, yarılma sürecini daha da hızlandırıyor. Bir sonraki aşamada magma yüzeye çıkarak yeni bir deniz tabanı oluşturacak. Bu jeolojik değişim, Afrika kıtasının haritasını kalıcı olarak yeniden şekillendirecek.
Hint Okyanusu’ndan gelen sular, oluşacak bu yeni havzayı dolduracak. Bu durum, Afrika levhasını batıdaki Nubya levhası ile doğu kıyısı ve Madagaskar’ı kapsayan Somali levhası olarak ikiye ayıracak. Yaklaşık 4,6 milyon yıl önce başlayan bu “boyun verme” safhası, bölgedeki tortu birikimini de hızlandırdı.
Hızlanan tortu birikimi, o dönemde yaşayan canlıların kayıtlarının günümüze kadar korunmasını sağladı. Nature Communications dergisinde yayımlanan araştırma, bölgedeki eşsiz paleoantropolojik kaydın oluşmasında tektonik değişimlerin temel bir rol oynadığını net bir şekilde ortaya koyuyor.
Yorum Yap