Türkiye, demir-çelik sektöründe enerji verimliliğini artıracak, karbon emisyonlarını azaltacak yerli ve milli tahrik sistemleri geliştiriyor.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda TÜBİTAK ve KOSGEB tarafından yürütülen SAYEM 1833 Türkiye Yeşil Sanayi Projesi kapsamında demir-çelik sektöründe kritik bir teknolojik dönüşüm programı desteklenmeye hak kazandı. Dünya Bankası desteğiyle hayata geçirilen bu program, sektördeki DC tahrik sistemlerini yüksek verimlilik ve düşük karbon emisyonu sağlayan yerli ve milli AC tahrik sistemleriyle değiştirmeyi amaçlıyor.
WAT Motor yürütücülüğündeki program, üniversite ve sanayiden 8 paydaşı bir araya getiriyor. İstanbul Teknik Üniversitesi ve Analiz Motor ile WAT Motor, AC dönüşüm için verimlilik odaklı motor ailesi geliştirecek. Yıldız Teknik Üniversitesi, Sönmez Trafo ve Genkor yüksek verimli endüstriyel sürücü platformu oluşturacak. PGR ile Toprakkale Sac ise ağır hizmet tipi redüktör sistemleri tasarlayacak.
Programın temel hedefi, mevcut DC motor sistemlerinin yüzde 82-88 olan verimliliğini yüzde 96,5 ve üzerine çıkarmaktır. Bu amaçla senkron motor tabanlı tahrik sistemleri geliştirilecek. Bu sayede enerji tüketimi ve karbon emisyonları önemli ölçüde azalacak, bakım ihtiyacı düşerek işletme sürekliliği artacak.
Geliştirilecek sistemler, enerji geri kazanımı ve gelişmiş kontrol algoritmaları gibi özelliklerle desteklenecek. Ayrıca haddehanelerin yüksek tork gereksinimlerini karşılayacak ağır hizmet tipi redüktör sistemleri de yerli olarak tasarlanacak. Böylece motor, sürücü ve mekanik güç aktarımını kapsayan bütüncül bir yerli teknoloji platformu oluşturulacak.
Avrupa Birliği’nin uygulamaya koyduğu Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (CBAM), demir-çelik üretiminde karbon yoğunluğunun azaltılmasını küresel ticaret için kritik hale getirdi. Türkiye’nin AB ile güçlü ticaret ilişkileri, üretim süreçlerindeki karbon ayak izini stratejik bir rekabet unsuru yapıyor. Düşük karbon yoğunluklu üretime geçemeyen tesislerin ihracat pazarlarında maliyet baskısıyla karşılaşması bekleniyor.
Demir-çelik sektörü, Türkiye’nin en enerji yoğun sanayi alanlarından biridir. Ülke toplam enerji tüketiminin yaklaşık yüzde 7’sini, sanayi sektöründeki enerji kullanımının ise yüzde 22’sini oluşturmaktadır. Bu nedenle enerji verimli elektrikli tahrik sistemlerine geçiş, sadece maliyet düşürmekle kalmıyor, aynı zamanda sürdürülebilir üretim ve ihracat rekabetçiliğinin korunması için stratejik önem taşıyor.
Haddeleme proseslerinde yüksek güçlü elektrikli tahrik sistemleri kullanılıyor. Türkiye’deki birçok haddehanede eski nesil DC motor tabanlı teknolojiler tercih edilse de, bu motorlar yüksek bakım ihtiyacı ve düşük enerji verimliliği gibi sınırlılıklar taşıyor. Elektrik makineleri ve güç elektroniğindeki gelişmeler sayesinde, yüksek verimli AC senkron motor tabanlı sistemler güçlü bir alternatif haline geldi.
Program sonunda geliştirilecek yerli ve özgün teknolojiler, sadece Türkiye’deki sanayi tesislerinde kullanılmakla kalmayacak. Bu ürünlerin, Avrupa başta olmak üzere küresel pazarlarda yüksek ihracat potansiyeli taşıyan rekabetçi çözümlere dönüşmesi hedefleniyor. Yeni nesil tahrik sistemleri, Türkiye’nin sanayide yeşil dönüşüm ve yüksek katma değerli üretim hedeflerine önemli katkılar sağlayacak.
Yorum Yap