ABD Başkanı Trump, İran ile iki haftalık ateşkes kararı alındığını ve 10 maddelik barış planı üzerinde anlaşıldığını duyurdu. Hürmüz Boğazı açılıyor.
Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump, Pakistan’ın arabuluculuğunda İran ile iki haftalık karşılıklı ateşkes ilan edildiğini duyurdu. Açıklamaya göre, taraflar 10 maddelik bir barış planı üzerinde mutabık kaldı ve Hürmüz Boğazı’nın derhal ve güvenli bir şekilde açılması konusunda anlaştı. Bu gelişme, bölgedeki gerilimin azaltılması yönünde önemli bir adım olarak değerlendirildi.
Başkan Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Kara Kuvvetleri Komutanı Asim Munir ile görüşmeler sonucunda İran’a yönelik yıkıcı gücü durdurma talebi aldığını belirtti. Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı tam, derhal ve güvenli şekilde açmayı kabul etmesi şartıyla bombardıman ve saldırıları iki hafta süreyle askıya almayı onayladı. Bu kararı, ABD’nin tüm askeri hedeflerine ulaştığı ve hatta aştığı gerekçesiyle aldığını ifade etti. Ayrıca, İran ile uzun vadeli barış ve Orta Doğu’da kalıcı bir anlaşmaya çok yaklaşıldığını dile getirdi.
Trump, İran’dan 10 maddelik bir teklif aldıklarını ve bunun müzakere edilebilir bir temel oluşturduğuna inandığını ekledi. Geçmişte anlaşmazlık konusu olan birçok başlıkta ABD ile İran arasında uzlaşma sağlandığını belirtti. İki haftalık sürenin, anlaşmanın nihai hale getirilip sonuçlandırılmasına imkan tanıyacağını vurguladı.
İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi, Trump’ın açıklamasının ardından ABD’nin ateşkes kararını “teslimiyet” olarak nitelendirdi. Konsey, düşmanın İran ulusuna karşı yürüttüğü savaşta ezici bir yenilgiye uğradığını savundu. Birleşik Devletler’in İran’ın 10 maddelik teklifini kabul etmek zorunda kaldığını açıkladı.
İran’ın teklifinde, saldırmazlık taahhüdü, Hürmüz Boğazı üzerinde İran kontrolünün devamı ve uranyum zenginleştirme hakkının kabulü gibi maddeler yer alıyor. Ayrıca, tüm birincil ve ikincil yaptırımların kaldırılması, BM Güvenlik Konseyi kararlarının sonlandırılması ve İran’a tazminat ödenmesi de talepler arasında bulunuyor. ABD muharip güçlerinin bölgeden çekilmesi ve Lübnan’daki İslami direnişe karşı savaşın sonlandırılması da teklifin önemli unsurları oldu.
İran Konseyi, savaşın başlangıcındaki Batı stratejisinin çöktüğünü iddia etti. Düşmanın, İran üzerinde hızla askeri hakimiyet kurma ve teslim olmaya zorlama inancının boşa çıktığını belirtti. Yaklaşık on gün sonra düşmanın bu savaşı kazanma yeteneği olmadığını fark ettiğini öne sürdü.
Axios Orta Doğu uzmanı Barak Ravid’in raporlarına göre, Pakistan arabuluculuk çabalarının ön saflarında yer alırken, Türkiye ve Mısır kilit rol oynadı. Ankara, NATO üyesi kimliği ve Tahran ile olan ilişkisi sayesinde krizin en kritik anlarında Washington ile Tahran arasında güvenilir mesaj taşıyıcısı görevini üstlendi. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın yoğun diplomasi trafiği, Trump’ın ikna edilmesinde etkili oldu.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Pakistan Başbakanı Şerif’e ve Mareşal Munir’e çabaları için teşekkür etti. Arakçi, ABD’nin 15 maddelik önerisi ve Trump’ın İran’ın 10 maddelik teklifini müzakere temeli olarak kabul etmesi üzerine, İran’a yönelik saldırılar durdurulursa savunma operasyonlarını durduracaklarını bildirdi. Hürmüz Boğazı’ndan güvenli geçişlerin, İran Silahlı Kuvvetleri ile koordinasyon ve teknik sınırlamalar dahilinde mümkün olacağını ekledi.
CNN’e konuşan Beyaz Saray’dan üst düzey bir yetkili, İsrail’in iki haftalık ateşkes anlaşmasına katılmayı resmen kabul ettiğini duyurdu. İsrailli bir başka yetkili ise kararın kendilerini şaşırttığını ancak ateşkese bağlı olduklarını belirtti. Ayrıca, ilan edilen ateşkesin Lübnan cephesini de kapsayacağı ve Hizbullah ile İsrail arasındaki çatışmaların 14 gün boyunca durdurulacağı aktarıldı.
Diplomatik kaynaklardan sızan bilgilere göre, Çin yönetimi Tahran’a “ekonomik ve stratejik yıkım” uyarısında bulunarak müzakere masasına oturması konusunda baskı yaptı. New York Times, Mücteba Hamaney’in 10 maddelik teklife onay vermesinde Pekin’den gelen bu son dakika baskısının belirleyici olduğunu öne sürdü. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif de X hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, İran ve ABD ile müttefiklerinin Lübnan dahil her yerde derhal ateşkes yapmayı kabul ettiğini bildirdi.
İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi, müzakerelerin 10 Nisan Cuma günü Pakistan’ın başkenti İslamabad’da başlayacağını açıkladı. Konsey, Amerikan tarafına karşı tam bir güvensizlikle masaya oturacaklarını ve en ufak bir hatanın tam güçle karşılanacağını vurguladı. Pentagon da yarın Türkiye saatiyle 15.00’te basın toplantısı düzenleyeceğini duyurdu.
CNN’in Beyaz Saray kaynaklarına dayandırdığı bilgilere göre, İslamabad zirvesinde ABD heyetini Başkan Yardımcısı JD Vance, Trump’ın damadı Jared Kushner ve Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff gibi kritik isimler oluşturacak. İsrail cephesinden gelen haberlere göre ise Tel Aviv yönetimi, ABD-İran ateşkesinden duyduğu rahatsızlığı gizlemese de şimdilik sessiz kalma kararı aldı.
Yorum Yap