İmplant cerrahisinde kemik kalitesi ve hacim eksikliği nasıl değerlendirilir?
Diş sağlığı alanında hizmet veren Ekiz Clinic tarafından paylaşılan bilgilere göre, implant planlamasında kemiğin D1 ile D4 arasındaki yoğunluk sınıfı ve hacim durumu başarıyı belirleyen temel faktörler arasında yer alıyor.

Ağız ve diş sağlığı alanında uygulamalar yürüten Ekiz Clinic, çene kemiğindeki zayıflığın implant tedavisine engel oluşturmadığını ancak planlama aşamasında kemik miktarının mı yoksa doku yoğunluğunun mu yetersiz olduğunun mutlaka ayırt edilmesi gerektiğini belirtiyor.
Çenedeki sert ve süngerimsi dokunun derecelendirilmesi
Diş hekimliğinde çene kemiğinin yapısı değerlendirilirken dış kısımdaki sert kortikal katman ile içerideki süngerimsi dokunun durumuna bakılır. Yapılan sınıflama kemiği D1 düzeyinden D4 düzeyine kadar dört grupta toplar. Bu derecelendirmede rakam büyüdükçe kemik yumuşar ve yerleştirilen implantın ilk tutunması zorlaşır. Sınıfların özellikleri ve en sık görüldükleri çene bölgeleri şu şekildedir:
- D1: Büyük bölümü yoğun kortikal kemik yapısındadır, en çok alt çene ön bölgede görülür.
- D2: Kalın kortikal tabaka ve sık süngerimsi yapı içerir, alt çenede ve üst çenenin ön bölgesinde yaygındır.
- D3: İnce kortikal tabaka ile seyrek süngerimsi dokudan oluşur, genel olarak üst çenede bulunur.
- D4: Çok ince kortikal tabaka ve oldukça seyrek süngerimsi yapıya sahiptir, en çok üst çene arka bölgede karşımıza çıkar.
Listelenen bölgeler genel anatomik eğilimi yansıtır. Aynı çene kemiğinin farklı iki noktasında değişik yoğunluklar bulunabildiği için inceleme doğrudan implantın yerleştirileceği bölgeye özel gerçekleştirilir. Zayıf kemik ifadesi genellikle D3 ve D4 sınıflarını kapsar. Üst çenenin arka tarafı, sinüs boşluğu sebebiyle azalan kemik yüksekliği ile düşük doku yoğunluğunun aynı anda görülebilmesi nedeniyle planlamada ayrı tutulur.
Röntgen tetkikleri ve klinik muayene süreci
Üç boyutlu tomografi sayesinde çene kemiğinin yüksekliği, genişliği ve anatomik sınırlara mesafesi netleştirilir. Alt çene arka kısımdaki sinir kanalına ve üst çene arkasındaki sinüs tabanına olan uzaklık, kullanılacak implantın boyunu doğrudan sınırlar. Kemik yoğunluğuna dair ön bilgi bu görüntülerden edinilse de asıl değerlendirme hekimin kemiği açtığı sırada hissettiği mekanik dirençle tamamlanır.
Çekilen dişin ardından geçen sürenin uzaması kemik erimesini artırır. Kemik sağlığı, sigara kullanımı, kan şekeri düzeyi, osteoporoz tedavileri ve geçirilmiş dişeti hastalıkları hekimin risk analizi yapmasını doğrudan etkiler. Muayeneye giderken kullanılan ilaçların listesi ile geçmiş tedavi kayıtlarının getirilmesi hekimin doğru karara varmasını sağlar. İmplant tedavisine ilişkin genel bilgiler Ekiz Clinic internet adresinde detaylandırılmaktadır.
Seyrek kemikte cerrahi çözümler ve hacim artırma
İmplantın yerleştirildiği anda oynamadan sabit kalması primer stabilite olarak tanımlanır. Yoğunluğu zayıf olan kemiklerde standart açılan yuvalar bu tutunmayı sağlamakta yetersiz kalabilir. Hekimler bu durumlarda özel teknikler uygular:
- Yuvanın implantın kendi çapına kıyasla daha dar açılması ve implantın girerken kemiği sıkıştırması
- Osseodensifikasyon yöntemine ait özel frezlerle kemiği oymak yerine kenarlara doğru yoğunlaştırmak
- Zayıf kemik yapısına özel üretilmiş gövde ve yiv tasarımına sahip implantlar tercih etmek
- İmplant üstü protezin yapılacağı takvimi kemiğin biyolojik durumuna göre ertelemek
Bu uygulamaların bilimsel kanıt düzeyleri farklılık gösterir. Dar yuva hazırlamanın torku artırdığı bilinse de uzun dönemli klinik veriler kısıtlıdır. Osseodensifikasyon üzerine yapılan araştırmalar ilk tutunmayı artırdığını göstermekte ancak uygulamaların şartları ve kısa takip süreleri nedeniyle her hastada tek başına mutlak çözüm sayılmamaktadır. İlk tutunma tek başına yeterli değildir, yuvanın gereğinden fazla sıkılması kemiğe aşırı basınç yapabileceği için hekim kuvvet dengesini gözetir. Tutunma direnci yetersiz kaldığında implant dişeti altında bırakılarak yük binmesi engellenir ve protez yapımı ertelenir.
Kemik sorunu yoğunluktan değil hacim azlığından kaynaklanıyorsa sinüs lifting veya kemik grefti uygulamaları devreye girer. Sinüs zarı kaldırılarak açılan boşluğa kemik tozu konur ve implant için gereken dikey mesafe oluşturulur. Genişliğin yetersiz olduğu çene sırtlarında greftleme ile hacim büyütülür. Tam dişsizlik durumlarında ise kemiğin mevcut yapısından yararlanmak amacıyla açılı implant yerleşimleri planlanabilir. Hekimle yapılacak görüşmede hacim, yoğunluk, greft ihtiyacı ve alternatif tedavi yolları tomografi üzerinden ayrıntılı şekilde konuşulmalıdır.


