Orta Doğu’daki jeopolitik gerilim ve nakliye aksamaları alüminyum fiyatlarını rekor seviyelere taşıdı. Üretim tesislerindeki duruşlar arz açığı endişelerini artırıyor.
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından Orta Doğu’da artan jeopolitik gerilim, küresel alüminyum piyasasında sert dalgalanmalara neden oldu. Nakliye aksamaları ve artan arz endişeleri, alüminyum fiyatlarını son 4 yılın en yüksek seviyesine taşıdı. Küresel alüminyum üretiminin önemli bir kısmının Basra Körfezi’nde yoğunlaşması ve Hürmüz Boğazı’nın potansiyel kapanma riski, piyasalarda belirsizliği artırdı.
İran’ın bölgedeki füze ve insansız hava aracı saldırıları, alüminyum tesislerini tehdit altına aldı. Katar ve Bahreyn’deki üreticiler operasyonlarını durdururken, Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki (BAE) Emirates Global Aluminium (EGA) şirketine ait Et-Tavila tesisinin saldırılarda zarar görmesi, arz kaygılarının belirgin şekilde yükselmesine yol açtı.
Et-Tavila tesisinin uzun vadede devre dışı kalması senaryosunda, küresel alüminyum arz açığının gelecek yıl yaklaşık 1,3 milyon tona ulaşabileceği öngörülüyor. Katar’daki Qatalum tesisi, Mart ayından bu yana kapasitesini yüzde 60’a düşürerek kontrollü bir kısıntıya gitti. Tesisin Haziran ayına kadar bu seviyede çalışması bekleniyor.
Bahreyn’deki Alba tesisi ise daha sert bir adım atarak, toplam kapasitesinin yüzde 19’unu oluşturan üretim hatlarını kapattı. Bu hatların en erken Haziran ayında faaliyete geçebileceği tahmin ediliyor. Bu durumlar, küresel alüminyum piyasasındaki arz açığı risklerini artırıyor.
Orta Doğu dışındaki faktörler de alüminyum fiyatlarındaki yükselişi destekledi. Mozambik’teki Mozal izabe tesisinin bakıma alınması, arz endişelerini daha da derinleştirdi. Bu gelişmelerle birlikte alüminyumun ton başına fiyatı, Şubat ayında 3.014 dolar iken Mart ayında 3.467 dolara yükseldi. Nisan ayında ise 3.546 dolarla Mart 2022’den bu yana en yüksek seviyesini gördü.
Ak Yatırım Uluslararası Piyasalar Stratejisti Uraz Çay, Hürmüz Boğazı’nın kapanması durumunda Katar, Bahreyn ve BAE’nin toplam 6,2 milyon tonluk yıllık alüminyum üretim ve ihracatının risk altına gireceğini belirtti. Çay, küresel alüminyum piyasasının zaten sıkı olduğunu ve savaşla birlikte arz açığı risklerinin daha da arttığını vurguladı. Çin’deki üretim kotası uygulaması ve diğer faktörlerin de fiyatları 2022’den beri en yüksek seviyelere taşıdığını ekledi. Hürmüz Boğazı’nın petrol ve doğal gazın yanı sıra diğer emtialar için de kritik önem taşıdığının altını çizen Çay, boğazdaki gemi geçiş durumunun gelecekteki alüminyum fiyatlarını belirleyeceğini ifade etti.
Yorum Yap