Şeker: Bilimsel Üretimin Temelinde Etik ve Sorumluluk Var

TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, Dokuz Eylül Üniversitesi’nde “Akademik Sorumluluk ve Saygınlık” başlıklı bir konferans verdi. Şeker, bilimsel çalışmaların etik ilkelere uygun yürütülmesi gerektiğini, yapay zekânın akademik hayata etkilerinin ve üniversitelerin toplumsal sorumluluklarının önemini vurguladı.

Akademik etik ve bilimsel sorumluluk

Şeker, akademik çalışmaların doğruluk, güvenilirlik, özgünlük ve şeffaflık ilkelerine dayanması gerektiğini belirtti. Ortak çalışmalarda katkıların hakkıyla tanınmasının ve bilimsel sonuçların önyargısız değerlendirilmesinin akademik sorumluluğun temel unsurları olduğunu ifade etti. Akademisyenlerin üretilen bilgiyi toplumsal fayda için değerlendirmekle yükümlü olduğunu kaydetti.

Yapay zekâ ve akademik dürüstlük

Yapay zekâ teknolojilerinin hızlı gelişiminin etik, hukuki ve toplumsal sorunları da beraberinde getirdiğini belirten Şeker, kaynak gösterilmeden yapay zekâ içeriği kullanılmasını, güvenilmeyen kaynakların ortaya çıkmasını ve yapay zekâ desteğinin şeffaf biçimde belirtilmemesini akademik dürüstlük açısından sorun olarak değerlendirdi. Yapay zekânın destekleyici bir araç olduğunu, bilimsel ürünün doğruluğundan ise araştırmacının sorumlu olduğunu söyledi. İnsan haklarının, mahremiyetin, güvenliğin ve hesap verebilirliğin bu teknolojilerde gözetilmesi gerektiğini de vurguladı.

Üniversitelerin işlevi ve Türkiye’nin bilim vizyonu

Şeker, üniversitelerin eğitim-öğretim, araştırma ve toplumsal katkı olmak üzere üç temel işlevi bulunduğunu hatırlattı. Değişen bilimsel koşullara uyum, eğitimde niteliğin korunması ve nitelikli insan kaynağı yetiştirilmesinin önemine dikkat çekti. Türkiye’nin geleceğinin bilim, teknoloji ve akademi alanlarındaki nitelikli çalışmalarla şekilleneceğini ifade eden Şeker, araştırmacıların desteklenmesi, uluslararası iş birliklerinin geliştirilmesi ve Ar-Ge yatırımlarından etkin sonuç alınması gerektiğini belirtti. Türk dünyasındaki bilim akademileri arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesinin de bilimsel etkiyi artıracağını söyledi.

TÜBA’nın programları

Konuşmasında TÜBA’nın bilimsel çalışmaları desteklemeye yönelik programlarına da değinen Şeker, Üstün Başarılı Genç Bilim İnsanlarını Ödüllendirme Programı (GEBİP), Bilimsel Telif Eser Ödülleri Programı (TESEP), TÜBA-TEKNOFEST Doktora Bilim Ödülleri ve Türk-İslam Bilim Kültür Mirası Projesi’ni anlattı. Genç bilim insanlarının desteklenmesi, bilimsel terminolojinin geliştirilmesi ve uluslararası bilim diplomasisinin güçlendirilmesi yönündeki faaliyetlerin önemini vurguladı.

Şeker, konuşmasının sonunda bilim insanlarının bilgi üretirken etik ilkeleri gözetmesi, sürekli öğrenmeye açık olması ve bilimsel birikimi toplum yararına değerlendirmesi gerektiğini ifade etti.