Türkiye-İtalya İlişkileri İstanbul’da Tarih, Ticaret ve Bilim Ekseninde Masaya Yatırıldı
TÜBA'nın Venedik Sarayı'ndaki programında Osmanlı dönemi kapitülasyonlarından bilim diplomasisine uzanan Türkiye-İtalya ilişkileri masaya yatırıldı.

TÜBA Konsey Üyesi ve İstanbul Teknik Üniversitesi eski Rektörü Prof. Dr. İsmail Koyuncu, İstanbul Venedik Sarayı’nda düzenlenen “Türkiye-İtalya Ekonomik ve Ticari İlişkileri: Tarihsel Perspektif” programında, TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker’i temsilen konuştu. Programın açılışında İtalya’nın Türkiye Büyükelçisi Giuseppe Manzo ile Koyuncu protokol konuşmalarını yaptı.
Kapitülasyonlardan günümüz iş birliklerine uzanan bağ
Koyuncu, iki ülke ilişkilerinin yalnızca güncel diplomasi ve ticaret anlaşmalarından ibaret olmadığını, Akdeniz’in ortak tarihinden ve yüzyıllar boyunca gelişen ticaret ağlarından beslenen çok katmanlı bir geçmişe sahip olduğunu savundu. Osmanlı dönemindeki kapitülasyonlardan 19. yüzyıldaki ticari ve mali ilişkilere, oradan 20. yüzyılın siyasi ve ekonomik dönüşümlerine uzanan gelişim çizgisine dikkat çekti.
1963’te imzalanan Ankara Anlaşması’nı ilişkilerdeki önemli dönüm noktalarından biri olarak nitelendiren Koyuncu, bugün iki ülkenin sanayi, enerji, ulaştırma, savunma sanayisi, teknoloji, turizm ve inovasyon alanlarında iş birliği yürüttüğünü belirtti.
Bilim diplomasisi ve ortak projeler
Konuşmasında TÜBA tarafından yayımlanan İtalyan Elçi Raporları (1512-1789) adlı eseri paylaşan Koyuncu, Venedik ve Vatikan arşivlerindeki belgelere dayanan bu çalışmanın Osmanlı-İtalyan ilişkilerinin siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel boyutlarını aydınlattığını ifade etti. Roma’da katıldığı, Avrupa Birliği destekli Water4All projesine de değinen Koyuncu, atıksu geri kazanımına yönelik çalışmalar hakkında bilgi verdi ve İtalyan ortaklarla yeni proje başvuruları yapıldığını aktardı.
TÜBA’nın İtalya’daki Accademia Nazionale dei Lincei ile ilişkileri ve iki ülkenin bilim akademileri arasında imzalanan Mutabakat Zaptı da Koyuncu’nun vurguladığı başlıklar arasında yer aldı. İklim değişikliği, su kaynakları, enerji güvenliği ve yapay zekâ gibi küresel sorunların uluslararası bilimsel iş birliğiyle çözülebileceğini belirten Koyuncu, 19-20 Mart 2027 tarihlerinde TÜBA ev sahipliğinde İstanbul’da düzenlenmesi planlanan Dünya Bilim Forumu’na (WSF) işaret etti.
Akademisyenlerin sunumları
Programın ilk oturumunda Gaetano Sabatini modern dönemde Osmanlı kapitülasyonlarını, Giampaolo Conte ise 19. yüzyılın ikinci yarısındaki ticari ve mali ilişkileri ele aldı. ODTÜ’den Ebru Boyar, Guillaume de Bondini ve La Turchia / La Turquie gazetesi üzerine sunum yaptı. Perugia Yabancılar Üniversitesi’nden Alessandro Albanese Ginammi, 1963 tarihli Avrupa Ekonomik Topluluğu Ortaklık Anlaşması’nı değerlendirdi. Brugge Birleşmiş Milletler Üniversitesi’nden Lelio Iapadre ise Avrupa Birliği bağlamında Türkiye-İtalya ticaretinin güncel durumunu ve geleceğini tartıştı. Programın kapanış değerlendirmelerini Gaetano Sabatini yaptı.


