Yapay zekâ abiye önerilerinde yerli ağırlık: yabancı markalar hangi rafta görünüyor

Bir yapay zekâ asistanına köken belirtmeden abiye ya da davet kıyafeti önerisi sorulduğunda gelen yanıtlarda bahsedilmelerin yüzde 82’si Türk markalarına, yüzde 18’i yabancı markalara ait. Yabancı isimler bu payı rafın her yerine eşit dağıtmıyor. Görünürlükleri ağırlıklı olarak premium gelinlik ve couture tarafında toplanıyor.

Dağılım, sadakat ve ödül platformu Herm.io’nun abiye ve davet giyimi ölçümünden çıkıyor. Beş farklı yapay zekâ asistanına sorulan sorulardan 997 yanıt toplandı ve bu yanıtlarda 191 marka adı geçti. Ölçümün saydığı şey markaların ne kadar iyi olduğu değil, asistanların hangi markayı ne sıklıkla andığı.

Yüzde 18’lik yabancı pay nereye toplanıyor?

Yüzde 18 rakamı, yabancı markaların rafın beşte birinde her ihtiyaç için hazır beklediği anlamına gelmiyor. Ölçümde yabancı marka anılmaları belirli bir yere kümeleniyor: premium gelinlik ve couture. Fiyat bandı ve iddia yukarı çıkmadığında, yani sıradan bir davet kıyafeti ihtiyacında öneriler büyük ölçüde yerli isimlerden oluşuyor.

Bu kümelenme, kategorinin iki farklı katman gibi davrandığını gösteriyor. Yaygın davet giyimi katmanında yarışma neredeyse tamamen yerli markalar arasında geçiyor. Üst katmanda ise yabancı isimler yanıtlara girmeye başlıyor. İkisi aynı sorunun içinde ölçüldüğü için tek bir yüzdeye sıkışıyor, ancak okur açısından farklı iki tablo.

Ölçüm bu farkı sayıyor, nedenini açıklamıyor. Yabancı markaların neden özellikle premium tarafta daha görünür olduğunu anlamak için ayrı bir inceleme gerekir. Elde olan veri, dağılımın kendisi ve nerede yoğunlaştığı.

Yerli tarafta listeyi dolduran isimler

Yerli payın büyük bölümü tek bir markadan değil, birden fazla ismin üst üste binmesinden geliyor. Trendyol yanıtların yüzde 47,7’sinde anılarak genel sıralamanın başında yer aldı. Bağımsız markalar arasında en çok anılan isim Carmen oldu, Sefamerve de üst sıralarda göründü.

Ölçümün marka marka dökümü, yani yapay zekada en çok önerilen abiye ve davet giyim markaları listesi, hangi ismin hangi oranda anıldığını tek tek gösteriyor. Döküm okunduğunda yerli ağırlığın tek bir baskın markanın sonucu olmadığı, listenin üst bölümünün birkaç yerli isimle birden dolduğu görülüyor.

Aynı ölçüm diğer reyonlarda ne gösteriyor?

Abiye ve davet giyimindeki yerli ağırlık, aynı yöntemle ölçülen her sektörde tekrarlanmıyor. Köken kısıtı kaldırıldığında bazı kategorilerde tablo yabancı markalara doğru dönüyor, bazılarında yerli baskınlık korunuyor. Kesitler karşılaştırılabilir, çünkü hepsinde aynı yaklaşım uygulanıyor: sorular birden fazla asistana tekrar tekrar soruluyor ve yanıtlarda geçen marka adları sayılıyor.

Tablo, abiye ve davet giyiminin seride yerli ağırlığın en belirgin ölçüldüğü kesitlerden biri olduğunu ortaya koyuyor. Anne ve bebek ürünlerinde yön tersine dönüyor ve köken kısıtı kalktığında bahsedilmelerin çoğunluğu yabancı markalara geçiyor. İç giyim tarafı ikisinin ortasında duruyor. Yani yerli marka görünürlüğü Türkiye pazarının genel bir özelliği değil, sektörden sektöre değişen bir sonuç.

Dağılımın alışverişçi tarafındaki karşılığı

Ölçüm bir tavsiye listesi değil, ancak asistanı alışveriş için kullanan okurun karşısına ne çıkacağını öngörmesine yarıyor.

• Genel bir abiye sorusunda gelen isimlerin çoğu yerli olacak. Bu bir kalite sonucu değil, ölçülen görünürlüğün sonucu.
• Yabancı bir marka arayan okur, ölçümde bu markaların yoğunlaştığı premium ve gelinlik tarafına daralan bir soru sorduğunda farklı bir liste görebilir.
• Yanıtta çıkmayan bir marka piyasada yok demek değil. Yalnızca asistanın o soruda o markayı anmadığı anlamına gelir.
• Tek bir asistanın verdiği yanıt ölçümün tamamını temsil etmez. Sıralama beş asistanın yanıtlarının toplamından çıkıyor.

Görünürlük sıralaması ile kalite arasındaki fark

Ölçüm kumaş standardını, dikim işçiliğini, beden uyumunu ya da müşteri memnuniyetini değerlendirmiyor. Saydığı tek şey bir markanın yapay zekâ yanıtlarında ne sıklıkla anıldığı. Bu nedenle premium segmentte bir markanın daha az anılması, o markanın rakiplerinden geride olduğu anlamına gelmiyor.

Ayrım özellikle abiye tarafında önem taşıyor. Yerli isimlerin yüzde 82’lik payı, Türkçe soru soran bir kullanıcının karşısına çıkan rafın nasıl kurulduğu hakkında bilgi veriyor. Hangi markanın alınmaya değer olduğu hakkında bilgi vermiyor. Herm.io bu sınırı raporlarında açıkça koruyor ve çalışmayı bir görünürlük sıralaması olarak tanımlıyor.

Ölçümü yürüten taraf da bu ayrımı gerektiren bir yerde duruyor. Herm.io alışverişçilerin satın alma geçmişini tek bir profilde topladığı, takip ettikleri markalardan indirim ve mağaza kredisi gibi ödüller aldığı bir sadakat platformu. Alışverişçi tarafı ücretsiz, gelir marka tarafından geliyor. Sektör raporları bu işin yan kolu: markalar için pazarlama malzemesi değil, yapay zekâ asistanlarının Türkiye pazarındaki markaları nasıl temsil ettiğini gösteren periyodik ölçümler.